Brandweerman worden bij Defensie in België verloopt niet via dezelfde weg als brandweerman worden bij de civiele brandweer. Het beroep bestaat binnen Defensie, op de luchtmachtbases, onder de benaming Crash Fire Rescue. Je stapt er jong in, zonder verplicht diploma, na een selectie die Defensie zelf organiseert. Dit artikel legt uit wat de functie precies inhoudt, hoe de selectie verloopt, wat je tijdens de opleiding leert en wat je verdient.
De militaire luchthavenbrandweerman: een apart beroep
Bereid je voor op de selectieproeven van de Militair (Soldaat, Onderofficier & Officier)
De militaire luchthavenbrandweerman is de specialist Crash Fire Rescue (CFR) van de Luchtcomponent. Zijn opdracht: de brandveiligheid en de redding verzekeren rond een militair vliegveld, zowel voor de vliegtuigen als voor de infrastructuur.
Wat kandidaten het meest verrast, is het statuut. Je wordt rechtstreeks door Defensie aangeworven als vrijwillige soldaat BDL, niet door een hulpverleningszone. Je hangt dus niet af van de 34 civiele hulpverleningszones en je legt het Federaal Geschiktheidsattest (FGA) niet af, die verplichte toegangspoort aan de civiele kant.
Het onderscheid geldt ook voor de woordenschat. De civiele brandweerman, beroeps of vrijwilliger, werkt voor een hulpverleningszone en begint zijn traject met het federaal geschiktheidsattest, gevolgd door de basisopleiding in een brandweerschool. De militaire brandweerman volgt daarentegen een intern traject bij Defensie, met een militair statuut, inzetverplichtingen en een luchtvaartspecialisatie.
Nog een nuttig verschil: er is geen enkele beroepservaring vereist om te starten. Defensie geeft aan een opleiding op maat aan te bieden, waardoor je rechtstreeks in de beoogde functie kan instappen.
De opdrachten op een luchtmachtbasis van de Luchtcomponent
De luchtvaartbrandveiligheid wordt 24 u/24 verzekerd op de bases van Florennes, Kleine-Brogel, Bevekom, Melsbroek en Koksijde. Concreet staat het team klaar bij elke vliegbeweging en blijft het beschikbaar voor elke noodsituatie op de grond.
Bij een crash of incident kan de interventie betrekking hebben op F-16’s, F-35A’s, A400M’s of NH90-helikopters. De risico’s zijn specifiek: boordbewapening, hydrazine, composietmaterialen. Het team helpt ook bij het bevrijden van de piloot, ook uit een schietstoel.
Het luik voertuigen is centraal. Je bestuurt zware schuimblusvoertuigen van de luchthaven, de Crash Tenders, en je komt tussen bij koolwaterstofbranden net zoals bij branden in militaire infrastructuur. Dat is het concrete antwoord op de vraag “hoe heet de brandweerwagen” in dit beroep: op een militair vliegveld is het zware referentievoertuig de Crash Tender.
Toezicht en ondersteuning bij brandpreventie op en rond het vliegveld horen eveneens bij de dagelijkse taken. Daar komen nog bij: teamgeest, het besturen van zware voertuigen, het vermogen om op te treden bij een ongeval met gevaarlijke stoffen en het vooruitzicht van een inzet in het buitenland, in militaire operatie of humanitaire missie.
Toelatingsvoorwaarden en kandidatuur
Voor de functie van vrijwillige soldaat BDL staat de kandidatuur open tussen 18 en 30 jaar, zonder vereist diploma. Defensie heeft bovendien de verplichting om geslaagd te zijn voor het getuigschrift basisonderwijs (GBO) geschrapt om te solliciteren als soldaat of matroos, om de rekrutering van vrijwilligers te vergemakkelijken.
Qua nationaliteit moet je in de regel Belg zijn, onderdaan van een lidstaat van de Europese Economische Ruimte of van de Zwitserse Bondsstaat. Voor bepaalde functies is de Belgische nationaliteit wel vereist.
Defensie werft ook onderofficieren luchthavenbrandweer aan, met een apart opleidingstraject dat een basisvorming voor kaderleden omvat. De toelatingsvoorwaarden en het opleidingsniveau verschillen naargelang je het statuut van soldaat of dat van onderofficier beoogt.
Een laatste reflex voor je eraan begint: raadpleeg de lopende CFR-vacature op de website van Defensie. De vacatures voor soldaat en matroos worden het hele jaar door als toegankelijk aangekondigd, maar de leeftijdsvoorwaarden, de modaliteiten en de exacte sollicitatieperiode staan in de vacature zelf.
De officiële selectie bij de DOO in Neder-Over-Heembeek
De selectie verloopt over twee dagen bij de Dienst Onthaal en Oriëntatie (DOO / SAO) in Neder-Over-Heembeek. Ze combineert cognitieve tests, fysieke proeven, een karaktertest, een oriënteringsgesprek en een medische selectie.
| Stap | Beschrijving | Criteria / Bijzonderheden |
|---|---|---|
| 1. Geautomatiseerde Cognitieve Testbatterij (GCTB) | Tests op computer | 5 getimede deeltests (cijfervaardigheid, foutdetectie, woordgeheugen, relationeel redeneren, ruimtelijk inzicht). Geen rekenmachine of kladpapier. |
| 2. Fysieke proeven (selectiedag) | Sporttests | Loopbandtest: start op 6 km/u, +0,3 km/u om de 30 s, helling 2 %. Maximumscore 20/20 bij 14’30” (M <35 jaar) / 11'30" (V <35 jaar). Side bridge (zijwaartse plank L/R): maximumscore 20/20 bij 2’00” (M <35 jaar) / 1'50" (V <35 jaar). |
| 3. Karaktertest en gesprek | Gedragsevaluatie | Geïnformatiseerde test en oriënteringsgesprek. |
| 4. Medische selectie | Gezondheidsonderzoek | Militair Hospitaal Koningin Astrid. Minimumlengte 1,52 m, BMI 17-30. Controle zicht/gehoor, urinescreening. Cardiorespiratoir onderzoek, geen hoogtevrees of claustrofobie voor ARI. |
De GCTB leg je volledig op computer af. Er wordt niets technisch gevraagd: het gaat erom algemene aanleg te meten, in een getimed formaat dat geen ruimte laat voor twijfel.
De geïnformatiseerde karaktertest en het oriënteringsgesprek vervolledigen het plaatje. Ze dienen om je manier van reageren en je geschiktheid voor de functie in kaart te brengen, niet om kennis te controleren.
De medische selectie vindt plaats in het Militair Hospitaal Koningin Astrid, eveneens in Neder-Over-Heembeek. Eén punt verdient bijzondere aandacht voor dit beroep: het dragen van het onafhankelijk ademhalingstoestel (ARI) veronderstelt een uitstekende cardiorespiratoire conditie en de afwezigheid van zowel hoogtevrees als claustrofobie. Dat is een uitsluitend criterium voor een brandweerfunctie, ook al is je algemene fysieke conditie goed.
De fysieke proeven: loopbandtest en side bridge
Voor een functie buiten gevecht blijven de sportproeven op de selectiedag beperkt tot twee: de loopbandtest op de loopband en de side bridge. De gedetailleerde barema’s vind je in de tabel hierboven.
Het principe van de loopbandtest is eenvoudig: de band versnelt in regelmatige stappen, zonder recuperatiefase, tot je afhaakt. Het is een progressieve uithoudingstest, geen sprint.
De side bridge hou je eerst links en dan rechts aan, met 5 minuten rust tussen beide kanten. De zijwaartse plank hangt rechtstreeks samen met het dragen van lasten en zware uitrusting, wat verklaart waarom ze in de testbatterij zit.
Wat je vooral moet onthouden, is wat er die dag níét aan bod komt: geen zwemmen, geen loop van 5 km, geen Coopertest. Die proeven worden vaak vernoemd door kandidaten, maar ze maken geen deel uit van de selectiedag. De 100 m vrije slag en de PhEF-evaluatie, bestaande uit een loop van 2 400 m en de side bridge, komen daarentegen in de zesde maand van de opleiding. De Koninklijke School voor Onderofficieren preciseert dat de fysieke conditie wordt geëvalueerd bij aankomst in de opleiding en daarna opnieuw na zes maanden.
De militaire opleiding en daarna de CFR-specialisatie
Het traject begint met de Militaire Initiatiefase (MIF), die 10 weken duurt. Ze legt de militaire en fysieke basis vóór elke specialisatie. Voor het CFR-traject wordt ze aangegeven in Aarlen of in Leopoldsburg, in internaat.
De duur van de militaire basisopleiding (MBO) die hier wordt aangehouden, bedraagt ongeveer 4 maanden. De rekruteringsvacature van Defensie voor de functie van onderofficier luchthavenbrandweer beschrijft een militaire initiatiefase, waarin je aan je fysieke conditie werkt en de fundamentele militaire vaardigheden aanleert, gevolgd door een basisvorming voor kaderleden. Die hele periode verloopt in internaat.
Daarna volgt de gespecialiseerde beroepsopleiding (GBO). Vóór de eigenlijke beroepsfase behaal je het rijbewijs C voor zware voertuigen, onmisbaar om de vrachtwagens te besturen. De specialisatie militaire luchtvaartbrandweer omvat vervolgens training op echte vliegtuigbranden, luchtvaartbevrijding en gevaarlijke stoffen.
Voor de functie van soldaat beschrijft de vacature van Defensie een technische opleiding luchthavenbrandweer van 18 weken in het Competentiecentrum van de Luchtmacht in Bevekom, over algemene brandbestrijding, gevaarlijke materialen, het beroep van luchthavenbrandweerman en de voertuigen. Ze eindigt met een vervolmakingsfase in de eenheid.
Soldij 2026, wachtdiensten en voordelen
In 2026 start de soldij van een vrijwillige soldaat op 2.600 € bruto per maand, oftewel ongeveer 2.118 € netto voor een alleenstaande zonder personen ten laste. Na 2 jaar anciënniteit, in de graad van eerste soldaat, stijgt ze naar 2.688 € bruto, oftewel ongeveer 2.162 € netto.
Bovenop die basis komen vergoedingen voor wachtdiensten, prestaties van 24 uur en buitenlandse inzet. Het officiële barema van Defensie vermeldt een gewaarborgd nettominimum van 16.913 € voor vier maanden buitenlandse inzet, een bedrag dat ook wordt hernomen in de FAQ van de Koninklijke School voor Onderofficieren.
De bijkomende voordelen tellen mee in de totale berekening: 33 verlofdagen per jaar, extra vakantie tussen Kerstmis en Nieuwjaar, vakantiegeld, eindejaarspremie, maaltijdcheques, kledijvergoeding en de mogelijkheid om overuren te recupereren. Daar komen nog bij: gratis gezondheidszorg, een hospitalisatieverzekering, gratis beroepsverplaatsingen en toegang tot de sportinfrastructuur van Defensie.
Gezocht profiel, voorbereiding en doorgroei
Het verwachte profiel sluit aan bij het terrein: teamwerk, het besturen van een zwaar voertuig, het vermogen om op te treden bij gevaarlijke stoffen en de bereidheid tot een inzet in het buitenland. Dat zijn de vier punten die de rekruteringsvacatures naar voren schuiven.
Om je efficiënt voor te bereiden, richt je je op wat echt geëvalueerd wordt. Cognitief: de vijf domeinen van de GCTB. Fysiek: progressieve uithouding op de loopband en de zijwaartse plank. Train niet op zwemmen of de 2 400 m met het oog op de selectiedag: die proeven komen later, tijdens de opleiding.
Je doorgroei hangt daarna af van je inzet. Je kan extra cursussen volgen, nieuwe operationele competenties verwerven, je specialiseren in wapensystemen of instructeur worden in je eenheid of in een militair opleidingscentrum. Afhankelijk van je opleiding en je competenties zijn verschillende opeenvolgende functies mogelijk, op je luchtmachtbasis en elders. Na enkele jaren ervaring kan je een loopbaanstatuut krijgen dat vergelijkbaar is met een contract van onbepaalde duur, in functie van de behoeften van Defensie.
Volgende concrete stap: open de pagina met de vacatures van Defensie, zoek de lopende CFR-vacature, controleer de leeftijdsgrens en de sollicitatieperiode, en begin vanaf nu te werken aan je uithouding bij het lopen en aan de zijwaartse plank.
Bij noodoefeningen op de vliegbasis coördineren de CFR-teams hun inzet met de militair hulpverlener-ambulancier van de Medische Component en de vliegtuigtechnicus F-35 die instaat voor het veiligstellen van de wapensystemen.
Veelgestelde vragen
Wie is de militaire luchthavenbrandweerman in België?
Dat is een vrijwillige soldaat BDL die rechtstreeks door Defensie wordt aangeworven om de Crash Fire Rescue te verzekeren op een luchtmachtbasis van de Luchtcomponent. De kandidatuur staat open tussen 18 en 30 jaar zonder vereist diploma, met een selectie bij de DOO vóór de militaire en daarna gespecialiseerde opleiding. Dit traject verloopt niet via het FGA van de civiele hulpverleningszones.
Welke opleiding heb je nodig om brandweerman te worden in België?
Aan militaire kant volg je een MIF van 10 weken, daarna een gespecialiseerde CFR-opleiding met echte vliegtuigbranden, luchtvaartbevrijding, gevaarlijke stoffen en het rijbewijs C voor zware voertuigen. De militaire basisopleiding wordt hier op ongeveer vier maanden gehouden, vóór de beroepsfase. Het civiele traject valt onder de hulpverleningszones en begint met het federaal geschiktheidsattest.
Welke tests moet je afleggen om militaire luchthavenbrandweerman te worden?
Je legt de GCTB op computer af, een geïnformatiseerde karaktertest, een oriënteringsgesprek, twee fysieke proeven en een medische selectie. Het geheel verloopt over twee dagen bij de DOO in Neder-Over-Heembeek, waarbij het medisch onderzoek plaatsvindt in het Militair Hospitaal Koningin Astrid.
Wat zijn de fysieke tests van de selectie?
Voor een functie buiten gevecht worden op de selectiedag enkel de loopbandtest en de side bridge geëvalueerd. De band start op 6 km/u, versnelt met 0,3 km/u om de 30 seconden en blijft op een helling van 2 % staan. De side bridge hou je eerst links en dan rechts aan, met 5 minuten rust tussen beide kanten.
Moet je zwemmen of 5 km lopen tijdens de selectie?
Nee. Voor functies buiten gevecht is er die dag geen zwemmen, geen loop van 5 km en geen Coopertest. De 100 m vrije slag en de PhEF-evaluatie van 2 400 m met side bridge komen in de zesde maand van de opleiding.
Waar verloopt de selectie van een militaire luchthavenbrandweerman?
Bij de Dienst Onthaal en Oriëntatie in Neder-Over-Heembeek, over twee dagen. De medische selectie vindt plaats in het Militair Hospitaal Koningin Astrid, dat eveneens in Neder-Over-Heembeek ligt.
Welk loon krijgt een militaire brandweerman in België in 2026?
De soldij start op 2.600 € bruto per maand, oftewel ongeveer 2.118 € netto voor een alleenstaande zonder personen ten laste. Na 2 jaar anciënniteit bedraagt ze 2.688 € bruto, oftewel ongeveer 2.162 € netto, waar nog vergoedingen voor wachtdiensten, prestaties van 24 uur en buitenlandse inzet kunnen bijkomen.
Wat zijn de opdrachten van een militaire luchthavenbrandweerman?
Je verzekert 24 u/24 de luchtvaartbrandveiligheid op de bases van de Luchtcomponent. Je komt tussen bij crashes en incidenten met vliegtuigen, helpt bij het bevrijden van piloten, bestuurt zware schuimblusvoertuigen en bestrijdt koolwaterstofbranden net zoals branden in militaire infrastructuur.
Hoe heet de brandweerwagen die op een militair vliegveld wordt gebruikt?
Het zware brandbestrijdingsvoertuig is er een schuimblusvoertuig voor luchthavens, Crash Tender genoemd. Je wordt opgeleid om het te besturen en in te zetten bij interventies op vliegtuigen en koolwaterstofbranden.
Moet de militaire brandweerman het FGA afleggen?
Nee. Hij wordt rechtstreeks door Defensie aangeworven als vrijwillige soldaat BDL en hangt niet af van de civiele hulpverleningszones. Het federaal geschiktheidsattest is dus niet vereist voor deze kandidatuur.
Bronnen
- De Belgische Defensie: rekruteringsprocedure en selectie bij de DOO
- De Belgische Defensie: statuut, opleiding en soldij van de vrijwillige soldaat BDL
- Koninklijke School voor Onderofficieren: FAQ sportproeven en selectie
- Militair Hospitaal Koningin Astrid: medisch onderzoek en cardiorespiratoire geschiktheid
Evalueer je niveau
Een verbeterde oefening, afgestemd op het format van de proef.




