Cyberdefensie is uitgegroeid tot een volwaardig beroep binnen het Belgische leger. Sinds 2022 beschikt Defensie over een eigen organisme voor operaties in de cyberruimte, en er wordt gerekruteerd op drie verschillende niveaus: soldaat, onderofficier en officier. Als je begint in cybersecurity en je je afvraagt via welke deur je binnenkomt, geeft deze gids je het volledige overzicht: wie doet wat, welke wegen bestaan er, hoe verloopt de selectie en hoeveel verdien je in 2026.
Een nuttig punt om vooraf te weten: de Cyber- en CIS-functies worden ingedeeld bij de niet-gevechtsfuncties. De fysieke proeven op de selectiedag zijn er lichter dan voor een gevechtsfunctie, maar de cognitieve en morele eisen blijven streng.
Waarom cyberdefensie belangrijk is voor de Belgische Defensie
Bereid je voor op de selectieproeven van de Militair (Soldaat, Onderofficier & Officier)
Moderne militaire operaties steunen op beveiligde communicatie, betrouwbare data en goed beschermde wapensystemen. Als die digitale basis onder druk komt te staan, moeten de teams snel kunnen reageren. Precies daarvoor bestaan de cyberberoepen binnen het leger.
De NAVO beschouwt de cyberruimte intussen als een volwaardig operationeel domein. In die context heeft België in oktober 2022 zijn Cyber Command opgericht, om de veiligheid van zijn informatica- en communicatiesystemen te versterken, maar ook de cyberdefensie van zijn strijdkrachten. Het organisme werd opgericht op 19 oktober 2022.
Van Cyber Command naar Cyber Force
Het Cyber Command kon eerst rekenen op de capaciteiten van ADIV, de Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid, waaraan het verbonden was. Vanaf 2024 wordt het een autonome component met een eigen wettelijk kader. Op 21 juli 2025 krijgt het de naam Cyber Force en vormt het vandaag de 5e component van de Belgische Defensie, naast Land, Lucht, Marine en Medisch.
Het werkterrein is breed: de cyberruimte van heel Defensie beschermen, informatie verzamelen en operaties uitvoeren in de cyberruimte. Concreet gaat het over de bescherming van geclassificeerde netwerken, actieve verdediging, incidentrespons, cyberinlichtingen en de tactische telecommunicatie van CIS.
De dreigingen die op de netwerken wegen
Niet alle dreigingen zijn zichtbaar. Cyberaanvallen, digitale spionage en desinformatie kunnen de netwerken, de communicatie en de operaties van Defensie treffen. De Cyber Force werkt dus continu aan digitale paraatheid: systemen beschermen, de evolutie van de dreigingen opvolgen en trainen in realistische scenario’s.
Die opschaling beantwoordt aan een structurele trend. De groeiende afhankelijkheid van communicatie- en informatienetwerken, gecombineerd met de evolutie van de moderne oorlogsvoering, heeft van cyberdefensie een strategisch vraagstuk gemaakt en niet langer alleen een technisch onderwerp.
Cyber Force, ADIV en CIS-eenheden: wie doet wat?
Dit is het belangrijkste onderscheid om te begrijpen voor je solliciteert, want het bepaalt je dagelijkse werk.
De Cyber Force bundelt de defensieve en offensieve cyberoperaties, in Brussel en in Peutie. Daar vind je de bescherming van geclassificeerde netwerken, de actieve verdediging die vanuit een militair SOC (Security Operations Center) wordt geleid, de respons op cyberveiligheidsincidenten en de cyberinlichtingen die samen met ADIV worden verzameld.
De CIS-eenheden op het terrein doen een ander beroep. CIS staat voor Communication and Information Systems. Die eenheden ontplooien en onderhouden de radionetwerken, de satellietverbindingen, de servers en de communicatiesystemen die de connectiviteit van de troepen in operatie verzekeren. Het is technisch, mobiel werk dat sterk met het terrein verbonden is.
De band met de militaire inlichtingendienst
ADIV, in het Frans bekend onder de afkorting SGRS, waakt over de cyberveiligheid van de militaire infrastructuur, netwerken en wapensystemen. De dienst voert ook operaties uit in de cyberruimte ten voordele van Defensie en haar inlichtingenwerk. De samenwerking tussen de Cyber Force en ADIV blijft dus structureel, zeker op het vlak van cyberinlichtingen.
De veiligheidsmachtiging
Eén punt om meteen bij je kandidatuur in te calculeren: een veiligheidsmachtiging is vereist voor toegang tot de Cyber- en CIS-functies. Ze bepaalt de toegang tot geclassificeerde informatie en past in de eisen van vertrouwen en discretie die eigen zijn aan deze beroepen. Ze komt bovenop de voorwaarden inzake leeftijd, diploma en morele kwaliteiten.
De drie wegen naar Cyberdefensie en de CIS-eenheden
Defensie biedt drie complementaire instapniveaus aan in de domeinen Cyber en CIS. De juiste weg kiezen hangt vooral af van je huidige diploma en van het type werk dat je voor ogen hebt.
Vrijwilliger Soldaat CIS: instappen zonder diploma
De Vrijwilliger Soldaat CIS is de operator van de tactische informatie- en communicatiesystemen. Deze weg is toegankelijk van 18 tot 30 jaar, zonder voorafgaand diploma. Het is de meest directe instap voor wie start.
Na je opleiding word je ingedeeld bij de CIS-groepen, onder meer in Peutie en Vilvoorde, in Marche-en-Famenne of in Leopoldsburg. Je werk bestaat erin radionetwerken, satellietverbindingen en servers op het terrein te ontplooien.
Onderofficier technicus CIS/IT
Twee wegen leiden naar de graad van onderofficier technicus CIS/IT. De eerste loopt via Campus Saffraanberg, met een diploma secundair onderwijs en het slagen voor de PSK, de Proef Schoolse Kennis die onder meer de rekentechniek test.
De tweede is de bijzondere werving op diploma, met een bachelor in informatica, netwerken of cybersecurity. Dat is de logische weg als je van een hogeschool komt met een al gevormd technisch profiel.
Officier Cyber of Ingenieur
Het niveau Officier Cyber of Ingenieur bereik je via de Koninklijke Militaire School (KMS) in Brussel, of via laterale werving met een diploma van Master of Ingenieur. De KMS vormt de toekomstige officieren Cyber en Ingenieurs via een volledig curriculum, de laterale werving richt zich op profielen die al een diploma uit het burgeronderwijs hebben.
Toegangsvoorwaarden en kalender voor je kandidatuur
De leeftijdsvoorwaarden en de precieze eisen verschillen naargelang de weg, het diplomaniveau en de beoogde functie. Controleer altijd de concrete vacature die bij jouw niveau past voor je plannen maakt.
Voor de weg van onderofficier geeft de Koninklijke School voor Onderofficieren aan dat je over de vereiste morele kwaliteiten moet beschikken, Belg of burger van de Europese Unie moet zijn, en minstens een diploma secundair onderwijs moet hebben, of een gelijkwaardig diploma in het geval van een werving op diploma. Bij een werving op diploma wordt een bachelor of een master vermeld, met de bijhorende leeftijdsvoorwaarden.
De kalender telt evenveel als de voorwaarden. Defensie publiceert in september alle militaire vacatures waarvoor een loopbaanstart het jaar daarop mogelijk is. De plaatsen voor onderofficier en officier blijven openstaan voor kandidaturen tot in april. De plaatsen voor soldaat en matroos zijn het hele jaar door toegankelijk, wat meer soepelheid geeft als je mikt op de weg van Vrijwilliger Soldaat CIS.
Op het officiële portaal van Defensie kan je de vacatures filteren op studieniveau, op geografische ligging en op leeftijd. Dat is de snelste manier om na te gaan of een Cyber- of CIS-functie openstaat voor jouw profiel.
De selectie bij de DOO over twee dagen
De officiële selectie verloopt over twee dagen bij de DOO, de Dienst Onthaal en Oriëntatie (in het Frans SAO), in Neder-Over-Heembeek. Ze combineert cognitieve tests, fysieke proeven, een karaktertest, een oriënteringsgesprek en de medische selectie.
Dag 1: de GCTB op computer
De GCTB, de Geautomatiseerde Cognitieve Testbatterij, leg je af op computer. Ze bestaat uit vijf subtests met tijdslimiet, zonder rekenmachine of kladpapier:
- cijfervaardigheid
- foutendetectie
- woordgeheugen
- relationeel redeneren
- ruimtelijke oriëntatie
De tijdsdruk is reëel. Het ontbreken van een rekenmachine en kladpapier verandert je manier van werken: je moet uit het hoofd rekenen en informatie onthouden zonder ze te noteren.
Dag 2: loopbandtest en side bridge
Voor de niet-gevechtsfuncties staan er maar twee sportproeven op het programma van de selectiedag: de loopbandtest op de loopband en de side bridge, een zijwaartse plank.
| Test | Beschrijving | Criteria Man < 35 jaar (Score 20/20) | Criteria Vrouw < 35 jaar (Score 20/20) |
|---|---|---|---|
| Lopen op de loopband (Loopbandtest) | Start aan 6 km/u, +0,3 km/u om de 30 s, hellingsgraad 2% | 14 min 30 s | 11 min 30 s |
| Side bridge (zijwaartse plank) | Zijwaartse plank links en daarna rechts, 5 min rust tussen beide | 2 min 00 s | 1 min 50 s |
De progressie van de loopbandtest is regelmatig en continu, waardoor het eerder een uithoudingstest is dan een test van pure snelheid. De side bridge doe je eerst op de linkerzijde en daarna op de rechterzijde, met vijf minuten recuperatie tussen beide posities.
Wat er op de dag zelf niet op het programma staat
Veel kandidaten trainen op de verkeerde proeven. De 100 m vrije slag, de 5 km-loop en de Cooper-test maken geen deel uit van de sportproeven van de selectiedag. De 100 m vrije slag en de PhEF-evaluatie over 2.400 m komen later aan bod, in de 6e maand van de opleiding.
De karaktertest en het oriënteringsgesprek vervolledigen de twee dagen. Ze dienen om na te gaan of je profiel, je motivatie en de beschikbare functies bij elkaar passen.
Medische selectie en technische opleiding
De medische selectie vindt plaats in het Militair Hospitaal Koningin Astrid in Neder-Over-Heembeek. Ze steunt op precieze criteria die je vooraf kan nagaan.
| Parameter | Vereiste voorwaarde |
|---|---|
| Minimumlengte | 1,52 m |
| Body Mass Index (BMI) | Tussen 17 en 30 |
| Controles | Zicht, gehoor |
| Analyse | Urineonderzoek |
Zodra je door de selectie bent, verloopt de technische opleiding volgens je instapniveau. Peutie bereidt je voor op de technische aspecten van netwerken en informatiesystemen op het terrein, wat overeenstemt met het profiel Vrijwilliger Soldaat CIS. Campus Saffraanberg is de sleutelplaats voor de opleiding van de onderofficieren technicus CIS/IT, waar de gevorderde technische competenties worden ontwikkeld. De Koninklijke Militaire School in Brussel vormt de toekomstige officieren Cyber en Ingenieurs.
Dat is meteen ook het antwoord op een veelgestelde vraag: waar studeer je cybersecurity in België als je naar Defensie mikt. De drie sites dekken drie verschillende niveaus, en je kiest in functie van je toegangsweg in plaats van omgekeerd.
Hoe het werk eruitziet en hoe je traint
Het dagelijkse werk verschilt sterk naargelang de eenheid. Bij CIS op het terrein ontplooi en onderhoud je communicatiemateriaal, vaak onderweg. Bij de Cyber Force monitor, analyseer en beantwoord je incidenten vanuit een militair SOC.
De operationele training verloopt grotendeels via multinationale oefeningen. De Belgische Cyber Force nam voor het eerst deel aan Cyber Flag 26, een internationale cyberdefensieoefening georganiseerd door het United States Cyber Command (USCYBERCOM) in Suffolk, Virginia, van 13 tot 22 juli 2026. De oefening geldt als een belangrijke afspraak op het vlak van Defensive Cyberspace Operations.
Twee weken lang werkten de deelnemers in de Persistent Cyber Training Environment, een grootschalige trainingsomgeving die volledige digitale infrastructuren nabootst, met voortdurende cyberaanvallen. De gesimuleerde aanvalscampagne duurde vijf dagen.
Voor België was het doel van Cyber Flag 26 om een nationale capaciteit van Cyber Rapid Response Team te valideren, die snel kan reageren bij een groot cyberincident. De delegatie telde vijftien personen: elf in het Blue Team, dat aanvallen moest detecteren en de systemen verdedigen, en vier in het White Team, belast met controle, operationele begeleiding, technische steun en evaluatie.
Het detail dat kandidaten interesseert: de delegatie bestond uit beroepsmilitairen én reservisten. De oefening had precies tot doel een gemengd team samen te stellen en te valideren, de werking ervan te testen in een multinationale omgeving en de coördinatie in crisissituaties te versterken. De ingeoefende opdrachten omvatten incidentrespons, technische analyse, bewijsvergaring, stabilisatie van de systemen en operationele rapportering.
Zulke oefeningen dienen ook om samen te werken met bondgenoten en partners: procedures testen, informatie delen en leren sneller te reageren op complexe cyberaanvallen.
De burgercontext: CCB, het federale CERT-team en melden
Militaire cyberdefensie werkt niet in een luchtbel. Aan burgerzijde zorgen het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) en zijn incidentresponsteam, het federale CERT-team, voor het nationale luik. De verwerkte volumes geven een idee van de dagelijkse druk op het Belgische ecosysteem.
| Indicator | Volume 2025 |
|---|---|
| E-mails naar het officiële meldadres van Safeonweb | 9.929.354 |
| Gedetecteerde kwaadaardige URL’s | 176.183 |
| Meldingen van cyberaanvallen | 556 |
| NIS2-meldingen | 635 |
| Gevallen van ransomware | 105 |
| DDoS-aanvallen | 63 |
De NIS2-meldingen stemmen overeen met de meldplicht die aan essentiële en belangrijke entiteiten wordt opgelegd. Wil je als particulier een verdachte e-mail melden, dan is het officiële meldadres van Safeonweb het eenvoudigste publieke kanaal.
Verloning 2026 en traject na de selectie
De bedragen hieronder komen uit de brochure “Defensie rekruteert: opportuniteiten en lonen 2026”. Ze gelden voor het statuut van vrijwillig soldaat of matroos, dus voor de weg van Vrijwilliger Soldaat CIS.
| Statuut / Anciënniteit | Brutosoldij per maand | Geschatte nettosoldij (alleenstaande zonder gezinslast) |
|---|---|---|
| Vrijwillig Soldaat / Matroos (beginner) | 2.600 € | ~ 2.118 € |
| Eerste Soldaat / Eerste Matroos (na 2 jaar) | 2.688 € | ~ 2.162 € |
| Waarborg bij buitenlandse ontplooiing (4 maanden) | – | Minimum 16.913 € netto |
De nettobedragen zijn ramingen opgesteld voor een alleenstaande zonder personen ten laste. Je gezins- en fiscale situatie beïnvloedt het netto dat je ontvangt.
De weddeschalen van onderofficier en officier liggen hoger dan de startsoldij van de vrijwilliger. De bijhorende cijfers worden hier niet vermeld: raadpleeg de officiële brochure van Defensie voor de weddeschaal van de precieze functie die je beoogt.
Waar begin je concreet
Drie acties, in deze volgorde. Bepaal eerst je weg: Vrijwilliger Soldaat CIS als je geen hoger diploma hebt, onderofficier technicus als je een diploma secundair onderwijs of een technische bachelor hebt, officier als je een Master of een diploma van Ingenieur hebt.
Stem daarna je kalender af. De vacatures verschijnen in september, de kandidaturen voor onderofficier en officier sluiten in april, de plaatsen voor soldaat en matroos blijven het hele jaar open.
Bereid ten slotte de selectie voor op de juiste proeven: de GCTB met haar vijf subtests met tijdslimiet, en daarna de loopbandtest en de side bridge. Het heeft geen zin om voor de selectiedag te trainen op zwemmen of op de Cooper-test, die proeven komen later in de opleiding.
Specialisten in tactische netwerken ondersteunen zowel de detachementen van de Belgische Special Forces op buitenlandse zending als de vliegbasissen waar de vliegtuigtechnicus F-35 opereert.
Veelgestelde vragen
Wat is de definitie van cyberdefensie binnen de Belgische Defensie?
Cyberdefensie staat voor de bescherming van de militaire infrastructuur, netwerken en wapensystemen, aangevuld met het verzamelen van informatie en operaties in de cyberruimte. Bij de Belgische Defensie wordt ze opgebouwd rond de Cyber Force, ADIV en de CIS-eenheden.
Welke leeftijd moet je hebben om als Vrijwilliger Soldaat CIS bij de Belgische Defensie te starten?
De weg van Vrijwilliger Soldaat CIS is toegankelijk van 18 tot 30 jaar, zonder voorafgaand diploma. De leeftijdsvoorwaarden verschillen per weg en per functie: controleer de vacature die hoort bij het niveau soldaat, onderofficier of officier dat je beoogt.
Welke diploma’s heb je nodig om in Cyberdefensie of bij de CIS-eenheden te werken?
Er is geen diploma vereist om als Vrijwilliger Soldaat CIS te starten. Om onderofficier technicus te worden, ga je ofwel via Campus Saffraanberg met een diploma secundair onderwijs en de PSK, ofwel via een bijzondere werving met een bachelor in informatica, netwerken of cybersecurity. Op officiersniveau zijn de wegen de Koninklijke Militaire School of de laterale werving met een Master of een diploma van Ingenieur.
Hoe verloopt de selectie voor de Belgische cyberdefensie?
De officiële selectie duurt twee dagen bij de DOO in Neder-Over-Heembeek. Ze omvat de GCTB op computer, de twee fysieke tests voorzien voor de niet-gevechtsfuncties, de karaktertest, het oriënteringsgesprek en de medische selectie. Het medisch onderzoek vindt plaats in het Militair Hospitaal Koningin Astrid.
Welke fysieke tests leg je af voor een niet-gevechtsfunctie?
Op de selectiedag enkel de loopbandtest en de side bridge. Geen zwemmen, geen 5 km-loop, geen Cooper-test die dag. De 100 m vrije slag en de PhEF-evaluatie over 2.400 m komen in de 6e maand van de opleiding.
Wat is het verschil tussen de Cyber Force en de CIS-eenheden?
De Cyber Force richt zich op defensieve en offensieve cyberoperaties, de bescherming van geclassificeerde netwerken, incidentrespons en cyberinlichtingen. De CIS-eenheden op het terrein ontplooien en onderhouden de radionetwerken, de satellietverbindingen, de servers en de andere tactische communicatiesystemen.
Waar studeer je cybersecurity in België als je naar Defensie mikt?
Drie sites dekken de Cyber- en CIS-beroepen volgens je niveau: Peutie voor de netwerken en systemen op het terrein, Campus Saffraanberg voor de onderofficieren technicus, en de Koninklijke Militaire School voor de officieren Cyber en Ingenieurs.
Hoeveel verdient een beginnende soldaat CIS in 2026?
In 2026 start een vrijwillig soldaat of matroos aan 2.600 € bruto per maand, of ongeveer 2.118 € netto voor een alleenstaande zonder personen ten laste. Na twee jaar gaat de soldij naar 2.688 € bruto en ongeveer 2.162 € netto. Voor vier maanden buitenlandse ontplooiing is een minimum van 16.913 € netto gewaarborgd.
Is een veiligheidsmachtiging nodig om in Cyber of bij de CIS-eenheden te werken?
Ja. De veiligheidsmachtiging is vereist om toegang te krijgen tot de Cyber- en CIS-functies en om geclassificeerde informatie te beschermen. Ze maakt deel uit van de eisen inzake vertrouwen en discretie die eigen zijn aan deze beroepen.
Bronnen
- De Belgische Defensie: starten als militair (Cyber Force en CIS-eenheden)
- Koninklijke School voor Onderofficieren (Campus Saffraanberg): richting technicus CIS/IT
- Koninklijke Militaire School (KMS Brussel): opleiding van de officieren Cyber en ingenieurs
- Militair Hospitaal Koningin Astrid: medische selectiecriteria
Evalueer je niveau
Een verbeterde oefening, afgestemd op het format van de proef.




